El Clásico Uruguayo: Ngọn gốc của trận derby cổ nhất Nam Mỹ

Những người hâm mộ của Nacional tại Estadio Centenario (Ảnh: Marcus Haydon)

Giữa Peñarol và Nacional, cả hai câu lạc bộ này đã giành chiến thắng tại 98 trong tổng số 116 giải vô địch Uruguay được tổ chức kể từ khi giải đấu này ra đời vào năm 1900. Đây là câu chuyện về cuộc đối đầu cổ nhất ở Nam Mỹ.

Sân vận động Estadio Centenario ở Montevideo là một địa điểm lý tưởng cho một trong những trận đấu cổ nhất trên thế giới. Công trình kiến trúc art deco này được xây dựng cho World Cup năm 1930, nhưng cũng là sân vận động quốc gia của Uruguay, là nơi diễn ra cuộc đối đầu khốc liệt và kéo dài lâu nhất của đất nước này - El Clásico del Fútbol Uruguayo - Trận Derby Bóng đá Uruguay.

Những ông lớn của Uruguay đã gặp nhau lần đầu tiên vào tháng 7 năm 1900, trước nhiều đối thủ không kém phần mãnh liệt ở Tây Ban Nha, Argentina, Ý và nơi khác. Clube de Fútbol Madrid - hiện Real Madrid - đã gặp FC Barcelona vào năm 1902 tại thủ đô Tây Ban Nha trong Copa de la Coronación (Cúp Đăng quang), là trận đấu tiền thân của Copa del Rey. Tại Buenos Aires, Boca Juniors và River Plate không đối đầu với nhau cho đến năm 1908. Và trong cùng năm đó ở Italia, Internazionale tách ra từ Milan Cricket and Football Club, hiện AC Milan. Trận Derby della Madonnina đầu tiên giữa hai câu lạc bộ Milan đã diễn ra sau đó trong năm đó.

Tại sao trận derby lớn nhất của Uruguay lại cổ hơn những cuộc đối đầu khốc liệt khác này?

Ngọn gốc của bóng đá Uruguay

Một nền văn hóa bóng đá đã phát triển ở Uruguay và Argentina vào cuối thế kỷ 19 chủ yếu nhờ các nhà công nghiệp người Anh và các trường học do cộng đồng người Anh thành lập. Đến năm 1891, đã có một giải bóng đá đầu tiên bên ngoài Anh và Ireland được tổ chức ở Buenos Aires. Tuy nhiên, những câu lạc bộ tham gia sau này sẽ dần phai nhạt hoặc chuyển sang chơi bóng bầu dục khi các câu lạc bộ được thành lập địa phương trỗi dậy vào những năm 1900.

Ở Uruguay, câu chuyện nguồn gốc của bóng đá tương tự, nhưng - khác với Argentina - những câu lạc bộ cổ nhất vẫn tồn tại, mang lại cho chúng ta một trong những trận derby cổ nhất trên thế giới.

Club Atlético Peñarol bắt đầu cuộc sống là phần bóng đá của câu lạc bộ bóng đá của Đường sắt Cricket Central Uruguay (CURCC) vào ngày 28 tháng 9 năm 1891, là câu lạc bộ bóng đá cổ thứ hai của Uruguay sau Albion FC. Trong khi nhiều tổ chức thể thao do người Anh thành lập trên khắp thế giới chỉ riêng dành cho người Anh, CURCC được mở rộng đến tất cả mọi người từ đầu, và các thành viên của nó bao gồm những người Uruguay và người Đức sinh sống địa phương cũng như công nhân đường sắt người Anh.

Câu lạc bộ bóng đá này đã tách ra hoàn toàn khỏi CURCC vào năm 1914 và mang tên Peñarol từ quận Montevideo nơi câu lạc bộ đặt trụ sở. Dải sọc màu vàng đen mang tính biểu tượng của Peñarol được lấy cảm hứng từ màu sắc của Stephenson's Rocket, chiếc tàu lửa đầu tiên trên thế giới. Các fan của Nacional đã liên hệ với tôi để nói rằng Peñarol là một thực thể khác so với CURCC, nhưng một nhà sử học Uruguay mà tôi đã nói chuyện cho biết rằng chúng ta có thể xem CURCC là một sự tiếp nối xã hội chứ không phải là sự liên quan pháp lý.

Club Nacional de Football được thành lập vào ngày 14 tháng 5 năm 1899 bởi các thành viên của hai câu lạc bộ tiên phong sớm, Montevideo Football Club và Uruguay Athletic Club. Đáng chú ý, Nacional là câu lạc bộ bóng đá Uruguay đầu tiên được thành lập bởi các criollos sinh sống địa phương vào thời điểm các câu lạc bộ hàng đầu đều do người nước ngoài điều hành.

Giải vô địch bóng đá Uruguay đầu tiên được tổ chức vào năm 1900 mà không có sự tham gia của Nacional. Đội vô địch là CURCC, đây cũng là chiếc cúp đầu tiên trong tổng số 50 danh hiệu quốc gia mà câu lạc bộ bây giờ được biết đến với cái tên Peñarol. Cùng lúc đó, người bơm bóng của Nacional, Miguel Prudencio Reyes Viola, đã trở thành một tên tuổi trên đường biên với tiếng hô '¡Arriba Nacional!' trong môi trường nghiêm tục của bóng đá được điều hành bởi người Anh. Reyes trở thành người được biết đến là el hinchador - người bơm bóng - và thuật ngữ hincha hiện đã trở thành một thuật ngữ trong tiếng Tây Ban Nha để chỉ người hâm mộ bóng đá.

Một thành phố, hai ông lớn

Tính đến thời điểm viết bài (tháng 4 năm 2021), bộ đôi quyền lực của Uruguay, Nacional và Peñarol đã giành được 84,4% trong số tất cả các chức vô địch Uruguay. Trên cấp độ lục địa, Peñarol đã giành được năm Copa Libertadores, mặc dù đã không giành được từ năm 1987, trong khi Nacional đã giành được ba.

Do sức chứa lớn của mình, Estadio Centenario là nơi tổ chức trận Clásico Uruguayo, mặc dù cả hai câu lạc bộ đều có sân nhà riêng. Sân nhà của Nacional là Gran Parque Central lịch sử, được xây dựng vào năm 1900 và cũng là một địa điểm tại FIFA World Cup lần đầu tiên vào năm 1930, trong khi Peñarol chuyển đến Estadio Campeón del Siglo (Sân vận động Champions of the Century) mới vào năm 2016. Sân vận động được đặt tên như vậy là vì Peñarol được xếp hạng hàng đầu ở Nam Mỹ bởi Hiệp hội Lịch sử và Thống kê Bóng đá Quốc tế (IFFHS). Nacional xếp hạng thứ ba.

Đối với Uruguay, quốc gia nhỏ nhất Nam Mỹ sau Suriname, đã thực sự vượt qua khá nhiều mong đợi ở cả cấp câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về nguồn gốc của bóng đá Uruguay trong cuốn sách mới của tôi "Origin Stories: The Pioneers Who Took Football to the World" - hiện đang được xuất bản bởi Pitch Publishing.